Najbardziej odległa supermasywna czarna dziura istniała już 13,3 miliarda lat temu
8 sierpnia 2025, 14:55Międzynarodowy zespół, kierowany przez naukowców z University of Texas w Austin, zidentyfikował najbardziej odległą i najstarszą czarną dziurę, jaką kiedykolwiek potwierdzono obserwacyjnie. Dziura i jej macierzysta galaktyka CAPERS-LRD-z9, istniały zaledwie 500 milionów lat po Wielkim Wybuchu, 13,3 miliarda lat temu.
Doktorant NCBJ pomógł zaobserwować najszybszy rozpad alfa
28 maja 2026, 14:32Międzynarodowy zespół po raz pierwszy bezpośrednio zaobserwował wyjątkowo szybką przemianę alfa telluru-104 (104Te). Wśród autorów odkrycia są Ian Cox i Robert Grzywacz z Uniwersytetu Tennessee, Krzysztof Rykaczewski z Oak Ridge National Laboratory oraz Aleksander Augustyn – doktorant IV roku Szkoły Doktorskiej Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). Ich wspólna praca doprowadziła do bezpośredniego zaobserwowania superdozwolonego charakteru przemiany alfa telluru-104, czyli wyjątkowo dużego prawdopodobieństwa emisji cząstki alfa. Fizycy przewidywali to zjawisko od kilkudziesięciu lat, lecz nigdy wcześniej nie zdołali go zmierzyć. Według autorów jest to najbardziej skrajny znany przypadek wcześniejszego uformowania cząstki alfa w jądrze atomowym.
Związki układu kostnego z cukrzycą
10 sierpnia 2007, 08:02Kości mogą odgrywać ważniejszą rolę w regulowaniu procesów chemicznych zachodzących w organizmie, niż się dotąd wydawało. Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że powstająca w komórkach kostnych osteokalcyna pomaga u myszy regulować poziom cukru we krwi.
Coś dla stenotypistek
30 października 2008, 13:04Lekka stymulacja elektryczna mózgu sprawia, że osoby praworęczne zaczynają się z większą wprawą posługiwać lewą ręką. Zjawisko nie jest jednak na tyle silne, by stały się one oburęczne (BMC Neuroscience).
Niemal nietknięty mózg ze średniowiecza
18 marca 2010, 11:02Naukowcy zamierzają zbadać ewolucję morfologii i patologii ludzkiego mózgu dzięki zmumifikowanej lewej półkuli żyjącego w średniowieczu 18-miesięcznego chłopca. Znaleziono ją w drewnianej trumnie z XIII wieku w okolicach Quimper w Bretanii (Neuroimage).
Woda utleniona w przestrzeni międzygwiezdnej
7 lipca 2011, 11:16Po raz pierwszy w historii w przestrzeni międzygwiezdnej odkryto ślady nadtlenku wodoru - molekuły ściśle związanej z wodą i tlenem, niezbędnymi składnikami znanych nam form życia. Na Ziemi nadtlenek wodoru odkrywa kluczową rolę w chemii wody i atmosfery.
Białko płynu nasiennego wpływa na mózg samic
22 sierpnia 2012, 10:48Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że białko wytwarzanego przez prostatę płynu nasiennego oddziałuje na żeński mózg, by wywołać owulację. Co ciekawe, ten sam związek reguluje wzrost i przeżycie neuronów (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Zidentyfikowano gen wpływający na zdolność rozpoznawania twarzy
27 grudnia 2013, 13:19Gen receptora oksytocyny (OXTR) wpływa nie tylko na przywiązanie matki i dziecka czy par u gatunków monogamicznych, ale i na zdolność do zapamiętywania twarzy. Międzynarodowy zespół podkreśla, że uzyskane wyniki mają znaczenie dla wszystkich chorób, w których szwankuje przetwarzanie informacji społecznych, włączając w to zaburzenia ze spektrum autyzmu.
Tłuszcze z ryb wydają się zapobiegać psychozom
18 listopada 2014, 07:45Siedem lat temu grupa młodych ludzi z grupy wysokiego ryzyka chorób psychicznych skończyła zażywać tabletki ze skoncentrowanym olejem rybim zawierającym kwasy omega-3. Dziś większość z nich pozostaje zdrowa.
Mniejsza chińska emisja
20 sierpnia 2015, 12:25Naukowcy z University of East Anglia (UEA) twierdzą, że przez ponad 10 lat międzynarodowe agencje źle szacowały emisję węgla z terenu Chin. Zdaniem naukowców w latach 2000-2013 Chiny wyemitowały do atmosfery 2,9 miliarda ton węgla mniej niż sądzono
